Dijital Çağda Kaybettiğimiz Nezaket Üzerine

Son dönemlerde yazışmalarımızda kullandığımız dili yeniden düşünmemi sağlayan küçük ama anlamlı bir farkındalık yaşadım. Zaman zaman ben de bir mesaja yalnızca “tamam”, “tamamdır” ya da bir 👍 işaretiyle karşılık verdiğimi fark ettim. Hızlı, pratik ve alışıldık… Fakat bir o kadar da eksik.

Özellikle Millî Eğitim Bakanlığı’nın son dönemde nezaket kültürünün güçlendirilmesine yönelik yaptığı vurgu ve çalışmalar, biz eğitimcilere önemli bir sorumluluğu yeniden hatırlatıyor: Bizler yalnızca ders anlatan değil; diliyle, üslubuyla, hitabıyla örnek olan insanlarız.

Bu yazı bir uyarı değil; bir davettir. Hep birlikte daha zarif, daha kuşatıcı ve daha bilinçli bir iletişim dili oluşturma daveti…
Kelimelerin Taşıdığı Kültür
Türk kültürü tarih boyunca söze büyük değer vermiştir. Söz; bizde sadece bir iletişim aracı değil, bir karakter göstergesidir.
Kutadgu Bilig’de sözün ölçülü ve incelikli kullanımı erdemli insanın temel vasıflarından biri olarak anlatılır.
Yine Yunus Emre, dili kırıcı değil; birleştirici, gönül yapıcı bir araç olarak kullanmıştır. Onun şiirlerinde söz, incitmez; iyileştirir.
Bugün dijital yazışmalarımızda “teşekkür ederim” yerine yalnızca 👍 işareti kullanmak, anlamı teknik olarak iletse de duyguyu eksik bırakmaktadır. Çünkü nezaket ifadeleri sadece bilgi aktarmaz; muhatabı değerli hissettirir.
“Tamam” mı, “Rica Ederim” mi?
Türk Dil Kurumu nezaketi “başkalarına karşı saygılı ve incelikli davranma” olarak tanımlar. Bu tanım yalnızca davranışı değil, dili de kapsar.

“Rica ederim” demek bir tevazu göstergesidir.
“Sağ olun” demek bir gönül köprüsüdür.
“İlginiz için teşekkür ederim” demek bir değeri teslim etmektir.
Oysa “tamam” ifadesi çoğu zaman mesafeli ya da emir tonunda algılanabilir. Özellikle kurumsal ve eğitim ortamlarında bu durum iletişimin sıcaklığını azaltabilir.
Dijitalleşme çağında hız önemlidir; fakat hız, nezaketin önüne geçmemelidir. Bir mesajın sonuna eklenen “teşekkür ederim” ifadesi birkaç saniye fazla zaman alır; ancak iletişimin kalitesini ve karşılıklı saygıyı kat kat artırır.
Küçük Kelimeler, Büyük Kültür
Nezaket dili bireysel bir tercih değil; ortak bir iklimdir. Bu iklim, küçük ama bilinçli kelime seçimleriyle oluşur.

“Teşekkür ederim.”
“Rica ederim.”
“Sağ olun.”
“İlginiz için teşekkür ederim.”

Bu ifadeler sadece cümle değil; kültürdür.
Sonuç olarak; semboller iletişimi hızlandırabilir, fakat kültürü yaşatan kelimelerdir. Küçük bir kelime, büyük bir medeniyetin taşıyıcısıdır.
Belki de mesele bir 👍 işareti kadar küçük; ama bir “teşekkür ederim” kadar derindir.

Yazar: Hakan Kavuzkoz

Anahtar Kelimeler: dijital nezaket nedir, etkili iletişim nasıl kurulur, Hakan Kavuzkoz yazıları, nezaket kültürü nedir, doğru hitap şekilleri nelerdir, kelimelerin gücü nedir, dijital çağda iletişim nasıl olmalı, Türk kültüründe nezaket nasıldır,